Zasada: zyski kapitałowe opodatkowane stawką 19%
W Polsce zysk ze sprzedaży akcji, ETF czy funduszy to dochód z kapitałów pieniężnych. Podlega on jednolitemu podatkowi od zysków kapitałowych w wysokości 19%, potocznie zwanemu podatkiem Belki. Stawka jest stała i nie zależy od wysokości dochodu ani od okresu, przez jaki trzymałeś instrumenty. Jeśli kupisz papiery za 5000 zł, a sprzedasz je za 8000 zł, opodatkowany jest zysk w wysokości 3000 zł, czyli podatek wyniesie 570 zł.
Podstawą opodatkowania jest dochód, czyli przychód ze sprzedaży pomniejszony o koszty jego uzyskania, na przykład cenę zakupu i prowizje maklerskie. Organem nadzoru nad rynkiem finansowym w Polsce jest KNF (Komisja Nadzoru Finansowego).
Brak kwoty wolnej od podatku
W odróżnieniu od wielu innych krajów, w Polsce nie ma kwoty wolnej dla zysków kapitałowych. Podatek 19% należy się od pierwszej złotówki osiągniętego dochodu, po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu. Nie ma też zwolnienia zależnego od okresu posiadania instrumentów, ani żadnej dodatkowej daniny w rodzaju składki solidarnościowej naliczanej od tego dochodu.
Rozliczenie w PIT-38 i przenoszenie strat
Zyski kapitałowe rozlicza się raz w roku, w rocznym zeznaniu PIT-38, składanym w roku następującym po roku osiągnięcia dochodu. Podstawą jest zwykle informacja PIT-8C od domu maklerskiego, choć przy zagranicznych brokerach przychody i koszty trzeba ustalić samodzielnie na podstawie historii transakcji.
Jeśli poniesiesz stratę, nie płacisz podatku, a stratę wykazujesz w PIT-38. Możesz ją rozliczyć w 5 kolejnych latach podatkowych, obniżając dochód z tego samego źródła. Dzięki temu strata z jednego roku pomniejsza przyszłe zyski kapitałowe.
A kryptowaluty?
Kryptowaluty są traktowane tak samo jak papiery wartościowe pod względem stawki: dochód z odpłatnego zbycia walut wirtualnych jest opodatkowany 19%, niezależnie od tego, jak długo trzymałeś krypto. Nie obowiązuje żadne zwolnienie po roku posiadania. Rozliczenia dokonuje się również w PIT-38. Kosztami uzyskania przychodu są wydatki na nabycie walut wirtualnych; jeśli w danym roku koszty przewyższają przychody, co do zasady przechodzą one na kolejny rok. Wymiana krypto na krypto zwykle nie jest opodatkowana w momencie transakcji.
Co należy wykazać
W rocznym PIT-38 wykazujesz przychody, koszty i wynikający z nich dochód lub stratę, osobno dla papierów wartościowych i osobno dla walut wirtualnych. Zachowaj informacje PIT-8C, zestawienia roczne oraz pełną historię transakcji od brokera, ponieważ ułatwiają udokumentowanie ceny nabycia i prawidłowe wyliczenie kosztów, zwłaszcza przy rachunkach zagranicznych.