Nguyên tắc: thuế tính trên giá trị bán, không phải trên lãi
Tại Việt Nam, khi cá nhân bán chứng khoán niêm yết (cổ phiếu, ETF), khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Điểm khác biệt lớn so với nhiều nước: theo phương pháp khoán, thuế bằng 0,1% giá trị bán của mỗi giao dịch, tính trên số tiền bán ra chứ không phải trên khoản lãi. Nghĩa là bạn vẫn nộp 0,1% ngay cả khi giao dịch lỗ.
Việt Nam chưa có "vỏ bọc thuế" riêng cho việc nắm giữ chứng khoán dài hạn. Thị trường và các trung gian tài chính do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) giám sát, giao dịch niêm yết trên HOSE, HNX và UPCoM.
Hai cách tính thuế
Phương pháp khoán (phổ biến): 0,1% trên tổng giá trị bán, do công ty chứng khoán khấu trừ ngay khi bán. Đơn giản, không cần quyết toán, nhưng áp dụng cả khi lãi và lỗ.
Phương pháp 20% trên lãi ròng: nếu bạn có đầy đủ chứng từ về giá vốn và chi phí, có thể chịu thuế 20% trên phần lãi thực (giá bán trừ giá mua và chi phí) và thực hiện quyết toán thuế năm. Cách này có lợi khi lãi nhỏ hoặc khi lỗ, nhưng phức tạp hơn về thủ tục.
Cổ tức
Cổ tức tiền mặt trả cho cá nhân chịu thuế TNCN 5%. Cổ tức bằng cổ phiếu chưa bị đánh thuế khi nhận, mà khi bán số cổ phiếu đó. Giữ sao kê của công ty chứng khoán giúp xác định giá vốn và làm chứng từ.
Còn tiền mã hóa thì sao?
Từ 01/01/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số công nhận tài sản mã hóa là tài sản và Việt Nam triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa với các nhà cung cấp dịch vụ được cấp phép (VASP). Tuy nhiên, khung thuế cụ thể cho crypto vẫn đang được hoàn thiện. Vì vậy công cụ này không áp một mức thuế cố định cho crypto; hãy theo dõi quy định mới nhất và tham khảo chuyên gia thuế.
Bạn cần khai báo gì
Với phương pháp khoán, công ty chứng khoán được cấp phép thường khấu trừ 0,1% ngay khi bán, nên phần lớn nhà đầu tư cá nhân không phải tự nộp thêm. Nếu chọn phương pháp 20% trên lãi, bạn cần quyết toán năm. Nội dung này chỉ mang tính thông tin, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn thuế.
